Tagi

– Jakąż wspaniałą rzeczą jest szczerość, a jaką dziwną obłuda! – powiedział Dżami. – Poszedłem kiedyś do Mekki i Bagdadu, aby poddać ludzi próbie. Kiedy im mówiłem, żeby byli szczerzy, zawsze traktowali mnie z szacunkiem, bo nauczono ich, że dobrzy ludzie zawsze mówią szczerze. Kiedy im powiedziałem, żeby strzegli się obłudy, wszyscy się ze mną zgodzili. Ale nie wiedzieli, że mówiąc „prawda”, wiedziałem, że nie wiedzą, co to jest prawda, a zatem i oni, i ja zachowywaliśmy się obłudnie.

Nie wiedzieli, że kiedy im powiedziałem, żeby nie byli hipokrytami, zachowywali się obłudnie, bo nie spytali mnie o metodę. Nie wiedzieli, że byłem hipokrytą, mówiąc im tylko: „Nie bądżcie hipokrytami”, ponieważ same w sobie słowa te są tylko pustym dżwiękiem. A zatem szanowali mnie, kiedy zachowywałem się obłudnie. Tak ich nauczono. Szanowali siebie, kiedy myśleli obłudnie. Obłudą jest bowiem mysleć, że człowiek osiąga postęp moralny, kiedy pomyśli, że źle jest być hipokrytą.

Kto zmierza Drogą, ten dojdzie dalej, a mianowicie do prawdziwego zrozumienia, gdzie nie ma obłudy i gdzie jest szczerość.

Nuraddin Dżami