Tagi

Kruszyniany to niewielka wieś, na obrzeżach Puszczy Knyszyńskiej, którą w XVII wieku w darze od Jana III Sobieskiego otrzymali Tatarzy. Wsie Kruszyniany, Łużany, Bohoniki oraz inne nie były najstarszymi osadami Tatarów na tych ternach, ponieważ w XV w dużą grupę Tatarów osiedlono pod Grodnem. Głównym powodem owego nadania ziem była rekompensata za niewypłacony kilkuletni żołd i wszelkiego rodzaju zasługi. Tatarów mieszkających na ziemiach polsko-litewskich nazywano potocznie Lipkami. Od czasów Sobieskiego Tatarzy uważali za swój obowiązek służbę w wojsku polskim byli często wysokimi oficerami ze względu na szlacheckie pochodzenie.  Na przestrzeni całej historii Tatarzy brali czynny udział miedzy innymi w powstaniu kościuszkowskim, w wyprawie Napoleona na Moskwę oraz w powstaniach listopadowym i styczniowym, miedzy żołnierzami byli również Tatarzy z Kruszynian. Podczas II wojny światowej Tatarzy z Kruszynian walczyli w obronie Rzeczypospolitej. Od 1936 roku muzułmanów kierowano do I szwadronu trzynastego Pułku Ułanów Wileńskich.
Nie jest dokładnie znana data wybudowania meczetu w Kruszynianach, prawdopodobnie został on zbudowany  w drugiej połowie  XVIII wieku. Jest to niewielka drewniana budowla nie posiadająca minaretu, posiada jednak wieżyczki sygnaturowe. Meczet pomalowany jest na kolor zielony, który uważany jest za kolor Islamu. Architektura meczetu nawiązuje do starych dwuwieżowych kościołów w północno-wschodniej Polsce można to uznać za symbol związku Tatarów z polskością oraz miejscowymi tradycjami.  Świątynia zbudowana jest w kształcie zbliżonym do prostokąta, podzielona jest na dwa pomieszczenia (część męską i żeńska), posiada dwa osobne wejścia. Na ścianach umieszczone są mihiny, czyli oprawione w ramki wersy Koranu, a cała budowla  jest otoczona kamiennym murem nie wielkiej wysokości. Nieopodal znajduje się głaz upamiętniający trzysetną  rocznicę osiedlenia się ludności tatarskiej na tych terenach. Meczet ten jest dowodem na bogactwo kulturowe i tolerancję religijną w dawnej Rzeczpospolitej. W roku 2010 roku meczet odwiedził książę Karol, gdzie spotkał się z polskimi Tatarami.

41241.._Kruszyniany_

 

meczet środek kruszyniany

 

550x325_e25420de-2a27-4b19-88a0-973d61c7eff3

Oto kilka wpisów i myśli z „Księgi pamiątkowej“ parafii muzułmańskiej w Kruszynianach:

„Dziękujemy za śpiew Koranu i zapoznanie nas z religią Wschodu. Chwała niech będzie Jedynemu Bogu, czczonemu przez Was i nas“.
(podpisy nieczytelne)

„Jestem głęboko wzruszona i wdzięczna za udostępnienie mi zwiedzania pięknej świątyni. Śpiewy, za które dziękuję, są przepojone nabożeństwem ku Najwyższemu, Bóg zapłać(Władysława Podwórna Sak, s. Pallotynka)

„Najpiękniejszą cechą człowieka jest jego dobroć, która nigdy nie pozwala do niego czuć animozji. Dobroć wynika zawsze ze Czci Najwyższego. Składamy podziękowanie Imamowi za to, że co w Jego sercu ma największą wartość, potrafił nam szczerze przekazać. Meczet w Kruszynianach to piękny zabytek kultury muzułmańskiej, która kultywuje najpiękniejsze tradycje narodowe“(podpisy nieczytelne).

„Pierwszy raz rozmawiałem z bratem – Polakiem, synem Proroka. Mądry jest świat , który wszystkich ludzi czyni sobie bliższymi. Z podziękowaniem imamowi p. Aleksandrowi Bajraszewskiemu pozostaję. Stefan Henel, dziennikarz“.

„Ze wzruszeniem oglądałem świątynię przodków moich, do której dopiero pod koniec życia zaszedłem. Mgr Leszek Hanasiewicz“.

„Bardzo dziękujemy Panu Imamowi za pokazanie meczetu i za śpiewy Koranu, jak również za objaśnienia. Życzymy długich lat w służbie Bogu. Ks. St. Andruszkiewicz, ks. Józef Urban“.

Grafika: www.welcomelebanon.eu

Wpisy z „Księgi pamiątkowej”: Rafał Berger „Maciej (Musa) Konopacki – udręczenie tatarskością”