Tagi

GrandAyatullahYusefSaaneijpg-1029636_lg

Ajatollah Jusuf Saanei – urodzony w 1937 r. w Isfahanie (Iran); szyicki Wielki Ajatollah*, Mardża**, teolog i islamski filozof. Pochodzi z rodu znanych irańskich uczonych religijnych. Jest wnukiem Ajatollaha Hadż Mulla Jusefa, który był uczniem i propagatorem Ajatollaha Shiraziego w jego działaniach na rzecz ruchu antytoniowego. Wspierany przez ojca, mając 9 lat wstąpił do szyickiego Seminarium w Isfahanie. Po jego ukończeniu rozpoczął naukę w Seminarium w Qum (1951 r.). Jego wspaniałe zdolności i bardzo dobre wyniki w nauce sprawiły, iż stał się jednym z najlepszych studentów i został dostrzeżony przez ówczesnych wielkich szyickich uczonych. Otrzymał rekomendację Wielkiego Ajatollaha Borudżerdi i w 1955 r. stał się uczniem Imama Khomeiniego. Pobierał nauki również od takich osobistości jak Wielki Ajatollah Borudżerdi, Wielki Ajatollah Mohaqeq Damad oraz Wielki Ajatollah Araki. Dzięki swym wybitnym osiągnięciom jako student, mając zaledwie 22 lata, zdobył uprawnienia do uprawiania idżdihadu (samodzielnej dedukcji praw islamskich). W 1963 roku ukończył na uczelni nauki z dziedziny islamskiego prawoznawstwa religijnego jako jeden z najbardziej wyróżniających się studentów. W 1975 roku rozpoczął pracę jako wykładowca nauk o atrybutach boskości a później był wykładowcą w Kharidż (ostatniego etapu nauk przed rozpoczęciem przez studenta własnego idżdihadu). Był nauczycielem wielu współczesnych mudżdahidów*** i uczonych religijnych, którzy dziś pełnią ważne role publiczne w Islamskiej Republice Iranu. Imam Khomeini ustanowił go jednym z członków Rady Strażników w 1980 roku. Od 1983 roku nie obejmował żadnych posad politycznych. Po śmierci Wielkiego Ajatollaha Husejna Ali-Montazeri uważany był przez niektórych za silnego kandydata na jego następcę a także za „duchowego przywódcę” ruchu opozycji w Iranie. Był wielokrotnie atakowany za swe poglądy i wypowiedzi, uważane za zbyt liberalne, a także wspieranie opozycji. W 2010 roku jego status jako Wielkiego Ajatollaha został zakwestionowany przez Związek Wykładowców Telogii w Qum co skutkowało wydaniem oświadczenia podpisanego przez Ajatollaha Mohammada Jazdi, iż Ajatollah Sannei nie posiada odpowiednich kwalifikacji do pełnienia tej roli. W proteście wobec tej decyzji wypowiedziało się wielu znakomitych konserwatystów i tradycjonalistów islamskich, którzy zakwestionowali ważność tej decyzji a także autorytet rządu oraz wspieranych przez niego organizacji do wydawania takich orzeczeń. Ajatollah Saanei nie zaprzestał swej działalności i dalej cieszy się popularnością, szczególnie wśród młodego pokolenia. W swych wypowiedziach często podkreśla potrzebę radykalnych reform oraz ostro krytykuje niektóre z posunięć rządu irańskiego, w tym wyborów prezydenckich, które zakończyły się zwycięstwem prezydenta Ahmadindżada. Sprzeciwia się tworzeniu, posiadaniu i używaniu broni nuklearnych i masowego rażenia. Potępia terroryzm oraz samobójcze zamachy. Oficjalnie uznaje ideę równości statusu kobiet i mężczyzn w Islamie, a także jest jednym z uczonych, którzy uważają, że płeć nie może być przeszkodą dla pełnienia funkcji w islamskim systemie prawnym, w tym funkcji Mardży. Uważa, iż niemuzułmanie szczerze wyznający i praktykujący swoją religię mogą trafić do Raju. W wywiadach wspiera dążenia irańczyków do dalszej demokratyzacji oraz podkreśla potrzebę rozmów na temat zakresu władzy klerykałów w Iranie.

 
* Wielki Ajatollah – tytuł nadawany najbardziej uznanym z Mardża. Wielki Ajatollah ma liczne grono naśladowców stosujących się do jego orzeczeń, co skutkuje wydaniem książki „Risaleh” – zbioru orzeczeń dotyczących szczegółów większości codziennych spraw i praktyk wyznawców Islamu. Obecnie na świecie żyje około 70 uczonych posiadających ten tytuł.

**Mardża – tytuł uczonego („mardża at-taklid” oznacza „źródło do naśladowania”) który posiada uprawnienia do uprawiania idżdihadu (samodzielnej dedukcji praw islamskich w Islamie szyickim), do którego nauk mogą stosować się osoby nie posiadające uprawnień do idżdihadu.

***Mudżdahid – osoba posiadająca uprawnienia do uprawiania idżihadu