Tagi

farabi

Kilka słów o autorze: Al-Farabi, nazywany tradycyjnie „Drugim Nauczycielem” [1], był Turkiem, urodzonymw 870 r. w Turkiestanie. Młodość spędził w stronach rodzinnych (częściowo w Persji), tutaj pobierał pierwsze nauki, zgodnie z tradycją nauczania muzułmańskiego. Mając ok. 20 lat, przeniósł się do Bagdadu, gdzie rozpoczął studia filozoficzne. Tu też, początkowo pod opieką swoich nauczycieli, a później już samodzielnie studiował i komentował dzieła Arystotelesa iinnych filozofów greckich. W Bagdadzie spędził najbardziej twórczy czas w swoim życiu(prawie czterdzieści lat, do ok. 942 r.), nie tylko rozważając dzieła Arystotelesa, ale również pisząc własne rozprawy. [2] Ostatni etap życia spędził w Syrii, w Aleppo i Damaszku, na dworze dynastii Hamdanidów. Al-Farabi to człowiek obdarzony wszechstronnymi zdolnościami – był filozofem,lekarzem i muzykiem. W przeciwieństwie do innych filozofów (czynnie zajmujących się m.in. polityką), był raczej typem mistyka i ascety, oddając się nauce i rozmyślaniom. Zmarł w Damaszku w 950 r., mając ok. 80 lat.Napisał wiele dzieł, ale są to przeważnie niewielkie rozprawy i traktaty. To przede wszystkim komentarze do dzieł Platona i Arystotelesa, ale też traktaty etyczno-polityczne iważne prace o muzyce. Pisał też o matematyce, fizyce, alchemii, medycynie itp. Niepozostawił po sobie monumentalnego dzieła, dlatego jego twórczość została rozproszona. Z tego powodu i dlatego, że żyjąc skromnie nie szukał rozgłosu, nie był dobrze znany (tak jak Awicenna i Awerroes) średniowiecznej Europie. Zainteresowanie nim rozpoczyna się dopierow XIX w. Z zakresu etyki i polityki napisał, m.in.- Księgę zdobycia szczęścia- Państwo doskonałe- Polityka- Kompendium praw Platona- Społeczność religijna doskonała- O moralności. W swoich rozważaniach starał się pogodzić filozofię Platona i Arystotelesa (w czym pomagał mu neoplatonizm), przykładem może być rozprawa Zgodność poglądów dwóch mędrców Platona i Arystotelesa – tu Al-Farabi stara się analizować dzieła tych filozofów,powołując się na Fedona, Państwo, Timajosa, Polityka i Prawa (ale znał również inne dialogi Platona). Ostatecznie wynikiem tych, przeprowadzonych przez niego badań, było stwierdzenie, że Platon i Arystoteles są zasadniczo zgodni, a różnią się jedynie drogą rozumowania i sposobem wykładu.Filozofia polityczna islamu, jest tak jak cała filozofia arabska, pewnego rodzaju połączeniem wielu części. U jej podstaw znajdują się elementy greckiej filozofii politycznej(głównie Platona z Państwa i Praw, mniej Arystotelesa, tu: z Etyki Nikomachejskiej ) z teorią kalifatu prawników muzułmańskich, którzy opierali się na prawie religijnym islamu. Al-Farabiego można nazwać twórcą politycznej filozofii islamu. Zebrał on te części inadał im inny, muzułmański charakter. Chociaż tematykę tę podejmował już przed nim Al-Kindi. Dzieła Al-Farabiego miały wpływ na rozwój myśli politycznej na wschodzie– Awicenna i na zachodzie (Hiszpania) – Awerroes. Al-Farabi nie interesował się sztuką rządzenia dla jej zastosowania praktycznego, nie był krytykiem i nie chciał być reformatorem współczesnego mu systemu rządzenia. Podstawą jego pracy był ideał moralny – dobro człowieka oraz jego szczęście w życiu ziemskim i co najważniejsze w życiu wiecznym. Ważny był dla niego cel ostateczny, jak stworzyć doskonałą społeczność ludzką i jak stworzyć właściwe warunki dla osiągnięcia szczęścia. Był, postępując za Platonem, przekonany, że władca-filozof może zapewnić realizowanie i osiągnięcie tego zamierzenia, w społeczności doskonałej.

 

[1] J. Bielawski tek wyjaśnia pochodzenie tego tytułu nadanego Al-Farabiemu: na prośbę samanidzkiego księcia Mansura ibn Nuha miał napisać duże dzieło o filozofii Arystotelesa, na podstawie dotychczasowych tłumaczeń– często różniących się od siebie. Książę zażądał zebrania tłumaczeń i zrobienia z nich jednego, skróconego,właściwie zredagowanego i poprawionego, jak przystało na dzieło filozoficzne. Al-Farabi spełnił polecenie księcia i napisał pracę p.t. „Druga Nauka” (At-Ta’lim ath-Thani) – stąd jego przydomek „Drugi Nauczyciel”.[2] Z jego komentarzy do dzieł Arystotelesa korzystał Ibn Sina (Awicenna), który twierdził, że dopóki nieprzeczytał prac Al-Farabiego nie mógł zrozumieć Metafizyki Arystotelesa.

Reklamy