Tagi

, ,

181px-J._Bielawski

W tym nowym tagu będę zamieszczał biografie polskich arabistów i orientalistów, myślę także o wspaniałych polskich pisarzach, którzy może nie pisali bezpośrednio o Islamie, ale również przyczynili się do poznania przez czytelników różnych aspektów związanych z kulturą Bliskiego Wschodu, Azji, republik postradzieckich czy innych rejonów, gdzie kultura muzułmańska występuje.
Pomyślałem, że zacznę od postaci profesora Józefa Bielawskiego. Są trzy powody:

 

Pierwszy- większość polskich konwertytów zaczęło swoją „przygodę“ z Islamem właśnie od niego, a konkretnie od tłumaczenia Świętego Koranu, którego Józef Bielawski jest autorem.

 
Drugi – czasami obserwuję jakiś nieuzasadniony i niezrozumiały dla mnie atak pseudospecjalistów od Islamu na tego wybitnego arabistę. Nie chcę się już wgłębiać w problem tłumaczenia Koranu. Nigdy nie uzyskamy satysfakcjonującego efektu i jakakolwiek krytyka profesora Bielawskiego przez ekspertów od kolorowych obrazków i tak zwanych „nawracaczy“ , którzy momentalnie milkną gdy się ich zapyta o konkretny tafsir (komentarz koraniczny) nie ma najmniejszego sensu.

Trzeci- najważniejszy- był po prostu wspaniałym naukowcem, a także człowiekiem, co podkreślają ci, którzy znali go osobiście.

Józef Bielawski urodził się 12 sierpnia 1910 r. W Starej Wsi koło Brzozowa, pochodził z chłopskiej rodziny i był najmłodszym spośród sześciorga dzieci Józefa i Anny z domu Macios. Edukację rozpoczął w szkole Ludowej w Starej Wsi. W 1918 roku zaczął naukę w Zakładzie Wychowawczym Księży Michaelitów w Miejscu Piastowym, był chorowitym chłopcem i jeden z nauczycieli powiedział do niego tak: „Ty Józiu, nie musisz się uczyć bo długo nie pożyjesz“. Jak widać pomylił się i to bardzo… W 1938 r. ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Studia orientalistyczne rozpoczął pod okiem profesora Tadeusza Kowalskiego (1889 – 1941), który jest twórcą polskich badań orientalistycznych. W czasie okupacji nie przerwał nauki, tylko kontynuował ją w konspiracji, przebywając w Starej Wsi, Krakowie i Lwowie (1939 – 1941). Jednocześnie studiował języki i literatury orientalne (arabską, perską i turecką).  Jego praca magisterska nosiła tytuł: „Kasyda Ka’ ba b. Zuhaira z antologii Muntaha al – talab“. W roku 1947 przeniósł się do Instytutu Orientalistycznego UW, gdzie początkowo pracował jako asystent w IO UW, ale już w 1948 r. wyjechał do Ankary, gdzie pracował jako attache kulturalny w ambasadzie Polski. Prowadził dalsze badania, które niewątpliwie zaowocowały w późniejszym czasie w badaniach nad filologią arabską. Po powrocie do kraju w 1951. r doktoryzował się z orientalistyki w UW, tytuł jego pracy doktoranckiej brzmiał: „Turcy w świetle dwóch arabskich zbytków literackich“ , praca została napisana pod opieką prof. A . Zajączkowskiego. W 1955 r. Józef Bielawski zostaje docentem, a w efekcie jego działalności naukowej dochodzi do względnego usamodzielnienia się kierunku arabistycznego, który 1 Lutego 1958 r. zostaje przekształcony na kierowaną przez niego sekcję. W 1957 r. Józef Bielawski po raz pierwszy odwiedza Bliski Wschód, gdzie spotyka się z bardzo ciepłym przyjęciem i nawiązuje szerokie kontakty naukowe, poznaje tam takie osobistości jak: Tahę Husajna, Muhammada Manhura, Abd ar – Rahmana Badawiego i wielu innych pisarzy oraz filozofów. Po wielu staraniach J. Bielawskiego w  1964 r. Powstaje w Polsce samodzielna katedra arabistyki pod jego kierownictwem, a 1 marca 1968 roku J. Bielawski otrzymuje tytuł profesora. Niestety system , który wtedy obowiązywał w Polsce nie sprzyjał rozwojowi nauki , a tak zwane „reformy“  uczelni doprowadziły do tego, że katedra została zdegradowana do „zakładu“. 14 listopada 1974 r. Józef Bielawski otrzymał nominację na profesora zwyczajnego, a 1 marca  1979 r. decyzją Kolegium Dziekańskiego Wydziału  Filologii Obcych UW, usunięto prof. Bielawskiego ze stanowiska Zakładu, ponieważ ponoć „nie sprawdzał się jako skrzynka kontaktowa pomiędzy Dziekanatem i Dyrekcją Instytutu a pracownikami Zakładu“. Warto wspomnieć, że gdy zarzucano prof. Bielawskiemu „organizacyjną niesprawność“ to w tym samym czasie został on członkiem zagranicznym Irackiej Akademii Nauk w Bagdadzie, jednej z najważniejszych instytucji naukowych w świecie arabskim. Decyzję o pozbawieniu prof. Bielawskiego oprotestowało wiele środowisk naukowych i sami studenci, niestety bez skutku. J. Bielawski po przejściu na emeryturę nadal prowadził wykłady i seminaria z historii klasycznej świata arabskiego (współpracował z Zakładem Arabistyki i Islamistyki UW), wychował grono wspaniałych arabistów i myślę, że warto kilku z nich wymienić prof: Krystyna Skarżyńska – Bocheńska,  Janusz Danecki,  Danuta Madeyska, Ewa Machut – Mendecka i wielu innych wspaniałych ludzi nauki.

??????????????????????

Pierwszy od prawej: J. Bielawski

DZIEŁA PROFESORA BIELAWSKIEGO

Badania naukowe J. Bielawskiego obejmowały bardzo szeroki zakres, do najważniejszych jego dzieł moim zdaniem można zaliczyć tłumaczenie Świętego Koranu, ale był też autorem szereg innych prac i książek:

red., współaut. z S. Płaskowicką-Rymkiewiczową, Wypisy z literatury tureckiej okresu nowoczesnego, PWN, Warszawa 1953.
•    Książka w świecie islamu, Ossolineum, Wrocław 1961.
•    red., współaut. z H. Mukarkarem, Wypisy z literatury arabskiej. Część I. Poezja staro-arabska i literatura okresu Omajjadów, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1965.
•    red., współaut. z H. Mukarkarem, Wypisy z literatury arabskiej. Część II. Poezja i proza złotego wieku Abbasydów, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1966.
•    Historia literatury arabskiej. Zarys, Ossolineum, Wrocław 1968.
•    red., współaut. z H. Mukarkarem, Wypisy z literatury arabskiej. Część III. Poezja i proza arabskiej Hiszpanii – Andaluzji, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1968.
•    współaut. z M. Plezią, Lettre d’Aristote à Alexandre sun la politique envers les cités, Ossolineum, Wrocław 1970.
•    red., współaut. z H. Al-Dżamalim, Wypisy z literatury arabskiej. Część IV. Nowa literatura arabska; współczesna nowela w Egipcie, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1971.
•    red., Mały słownik kultury świata arabskiego, Wiedza Powszechna, Warszawa 1971.

•    Islam, religia państwa i prawa, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973.
•    red., współaut. z K. Skarżyńską-Bocheńską, J. Jasińską, Nowa i współczesna literatura arabska 19 i 20 w. Literatura arabskiego Wschodu, PWN, Warszawa 1978.
•    Islam, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1980.
•    red., współaut. z J. Kozłowską, E. Machut-Mendecką, K. Skarżyńską-Bocheńską, Nowa i współczesna literatura arabska 19 i 20 w. Literatura arabskiego Maghrebu, PWN, Warszawa 1989.
•    Klasyczna literatura arabska. Zarys, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 1995.
•    Ibn Chaldun, Wiedza Powszechna (seria Myśli i Ludzie), Warszawa 2000, ISBN 83-214-1057-X.
współaut. z E. Tryjarskim, Sabahattin Ali, Wrogowie. Opowiadania       anatolijskie, Czytelnik, Warszawa 1953.
•    Bozorg ‘Alawi, Jej oczy, Czytelnik, Warszawa 1955.
•    Tufajl Ibn, Hayy ibn Yakzan. Opowieść filozoficzna, „Studia Mediewistyczne” 1958, nr 1.
•    współaut. z F. Machalskim, E. Tryjarskim, W oazie i na stepie. Myśli muzułmańskiego Wschodu, Wiedza Powszechna, Warszawa 1958.
•    Traktaty polityczno-etyczne al-Farabi’ego: Państwo doskonałe. Polityka państwowa, Ossolineum, Warszawa 1967, Wrocław 19702.
•    współaut. z F. Machalskim, W oazie i na stepie. Myśli muzułmańskiego Wschodu, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967.
•    Usama ibn Munkidh, Kitab al-i’tibar, Ossolineum, Wrocław 1975.
•    Taha Husajn, Księga dni, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1982.
•    Koran. Z arabskiego przełożył i komentarzem opatrzył Józef Bielawski, PIW, Warszawa 1986, Warszawa 19972, Warszawa 20043 – ISBN 83-06-01168-6.

Prof. Józef Bielawski zmarł 19 września 1997 roku w Warszawie, a wraz z jego śmiercią zakończył się okres pionierów w dziejach polskich badań nad światem  arabskim i światem Islamu. Dlatego proponuję wszystkim „mędrcom“ i tak zwanym ekspertom od Islamu zapoznać się chociaż z połową dzieł prof. J. Bielawskiego, by wydawać jakiekolwiek osądy i krytykę jego dorobku.

Tomasz. Sz

Źródo: Marek M. Dziekan  „Profesor Józef Bielawski (1910 – 1977) człowiek i dzieło”

Grafika: internet