Tagi

,

6842199

Roman Dmowski urodził się 9 sierpnia 1864 r. w Kamionku w rodzinie z drobnoszlacheckim rodowodem. W 1881 r. jako siedemnastolatek, w III Gimnazjum w Warszawie założył tajną organizację uczniowską „Strażnica”. Kilka lat później, w trakcie studiów wstąpił do Związku Młodzieży Polskiej (Zet), który był jedną z tajnych organizacji założonych przez Ligę Polską. W Warszawie Zet został zorganizowany przez Zygmunta Balickiego. Dmowski wstąpił do ZMP w 1888 r. i niedługo potem objął w nim główne kierownictwo. Od grudnia 1889r. był również członkiem Ligi Polskiej.

 

W czasie studiów rozpoczął niepodległościową działalność polityczną organizując w 1891 r. pochód studentów warszawskich w rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja. Była to pierwsza od 1863 r. wielka manifestacja polityczna. Za zorganizowanie pochodu Dmowski trafił do warszawskiej Cytadeli, gdzie odsiadywał wyrok od sierpnia 1892 r. do stycznia 1893 r.

 W lutym 1893 r. z inicjatywy Dmowskiego rozwiązano Ligę Polską, a na jej miejsce powołano Ligę Narodową. Wkrótce po zorganizowaniu Ligi Dmowski z polecenia Komitetu Centralnego wydał broszurę pt. „Nasz patriotyzm”, w której po raz pierwszy sformułował program ruchu narodowego. We wcześniej wspomnianej publikacji zajął stanowisko wszechpolskie (czyli obejmujące wszystkie trzy zabory) oraz narodowe, czyli przeciwne do dzielnicowego i klasowego, którego zwolennikami byli socjaliści.

 W 1893 r. za zorganizowanie manifestacji trzeciomajowej został zesłany na przymusowe osiedlenie w Mitawie w głębi Rosji. Mitawę opuścił dwa lata później i udał się do Lwowa, gdzie od lipca przejął redakcję „Przeglądu Wszechpolskiego”. W latach 1895-1905 „Przegląd Wszechpolski” był najważniejszym ideowym pismem ruchu narodowego.

 Narodowa demokracja pod dowództwem Dmowskiego stała się jednym z najważniejszych elementów polskiego życia politycznego na początku XX wieku. Głównym zadaniem sformułowanym w programie ruchu narodowo-demokratycznego było myślenie i działanie polityczne zgodne z jednym, wspólnym dla wszystkich Polaków interesem narodowym.

 Od 1897 roku Liga Narodowa rozpoczęła tworzenie we wszystkich zaborach stronnictw politycznych, które mogłoby podjąć legalną działalność. Rok 1897 jest powszechnie uznawany za datę powstania Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego.

 W 1902 r. została opublikowana zdecydowanie jedna z najważniejszych książek Romana Dmowskiego pt. Myśli nowoczesnego Polaka”. Autor zawarł w niej podstawowe zasady, jakimi od tego czasu miał kierować się cały ruch narodowy. Główny sens wszystkich zasad jest zawarty w stwierdzeniu umieszczonym we wstępie:

 „Jestem Polakiem, więc mam obowiązki polskie: są one tym większe i tym silniej się do nich poczuwam ,im wyższy przedstawiam typ człowieka”.

 Książka ta niewątpliwie zasługuje na miano kanonu polskiej myśli politycznej.

W trakcie I wojny światowej, w sierpniu 1917 r. utworzył w Paryżu Komitet Narodowy Polski, który składał się z działaczy ze wszystkich trzech zaborów. W 1918 r. Komitet objął zwierzchnictwo nad powstającą pod dowództwem Józefa Hallera polską armią we Francji. Kolejną zasługą Dmowskiego w odzyskaniu przez Polskę niepodległości, było zyskanie aprobaty państw sprzymierzonych dla Komitetu Narodowego. W 1919 r. objął funkcję delegata Polski na konferencję pokojową w Paryżu.

 28 czerwca 1919 r. Roman Dmowski razem z Ignacym Paderewskim podpisał w imieniu Polski Traktat Wersalski, który przyczynił się do zapewnienia Polsce miejsca wśród narodów zwycięskich oraz uznawał państwo polskie w formie prawno-międzynarodowej.

Podpisując Traktat Wersalski Roman Dmowski, skupieni przy nim politycy oraz ruch narodowy jako całość, przyczynili się w bardzo znaczący sposób do odzyskania przez nasz Naród suwerenności. Ich zasługą było również odzyskanie przez odrodzone państwo polskie części nawet tych ziem, które na zachodzie w 1772r. nie wchodziły w skład Rzeczpospolitej – części Górnego Śląska i Śląska Cieszyńskiego. Sukces ten był efektem wysiłków dyplomatycznych z czasów wojny i okresu powojennego, kiedy były ustalane warunki traktatu pokojowego z Niemcami. Był to owoc pracy politycznej całego ruchu narodowego, pracy niezwykle przemyślanej i trwającej blisko trzydzieści lat.

 W 1923 r. Dmowski wydał publikację „Polityka polska i odbudowywanie państwa”, w której ukazał swój wysiłek i dorobek całego ruchu narodowego w politycznej i dyplomatycznej walce o odzyskanie przez Polaków samostanowienia.

 W roku 1927. pojawiła się rozprawa „Kościół, Naród i Państwo”, która właściwie pozostaje aktualna do dziś. Zwłaszcza teraz, kiedy lewica usiłuje negować i osłabiać ponad tysiącletni związek Narodu polskiego z Kościołem Katolickim. Niezmiennie aktualna pozostaje myśl Romana Dmowskiego, zawarta w jednej z rozpraw zawartych w książce: „Katolicyzm nie jest dodatkiem do polskości , zabarwieniem jej na pewien sposób,ale tkwi w jej istocie,w znacznej mierze, stanowi jej istotę. Usiłowanie oddzielenia u nas katolicyzmu od polskości, oderwanie narodu od religii i Kościoła, jest niszczeniem samej istoty narodu”.

 Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne zostało przekształcone w Stronnictwo Narodowe w roku 1928.

 Roman Dmowski zmarł 2 stycznia 1939 r. w Drozdowie nieopodal Łomży, a został pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu bródnowskim w Warszawie.

 

 

Cześć Jego Pamięci!

http://www.radiomaryja.pl/multimedia/mam-obowiazki-polskie-150-rocznica-urodzin-romana-dmowskiego-cz-i-tv-trwam/

Advertisements